کفش کودک و پدیده کهنگی سریع؛ چالش¬ها و راهکارهای پایداری

چکیده مقاله

اگر چه موضوع مدرنیته دارای آغازهای متفاوت در حوزه­های مختلف است لیکن از منظر طراحی و منطق صنعتی، بسیاری بر این باورند که با ساخت نمایشگاه کریستال پالاس  در هایدپارکِ  لندن در سال 1850 و یک سال بعد، با برگزاری نمایشگاهی از بهترین دستاوردهای صنعتی کشورها و تحت عنوان "نمایشگاه بزرگ" در این نمایشگاه، رسماً ظهور و توسعه دوران مدرنیته صنعتی کلید خورد. برهمین اساس، بیش از یک قرن و نیم از تشویق و ترغیب بازارها و صنایع مختلف، به ویژه صنعت مد و لباس، برای مصرف و خرید بیشتر می­گذرد و امروزه ما شاهد بیش مصرف‌گرایی در اکثر وجوه حیات و سبک زندگی خود و در نتیجه عواقب و نتایج نامطلوب این رویکرد فراگیر برای جوامع و اثرات بسیار نامطلوب آن برای محیط زیست، نسبت به قبل از این تاریخ هستیم. بنابراین رفتارهای مصرفی انسان دوران مدرن و پسامدرن درخور بررسی و اقدام متناسب استدلال می­شود. یکی از مصادیق بارز ظهور پدیده کهنگی سریع محصولات، چه از منظرِ کهنگی ادراکی و چه از منظرِ کهنگی تعمدی، حوزه کفش کودک است که علاوه بر دلایل منطقی رشد سریع کودک، کفش کودک را بسیار زودتر از پایان عمر فیزیکی این محصول، از چرخه استفاده خارج می­سازد. خدمات "اشتراک‌گذاری محصولات و پوشاک" از جمله راهبردهای حوزه طراحی است که به منظور کاهش بار تولید و میزان تقاضا و نیز تقلیل اثرات نامطلوب آثار زیست محیطی این دوران پیشنهاد شده، به همین دلیل می­تواند راهبرد منطقی برای افزایش بازه عمر کاربردی کفش کودک و پایداری این محصول و درنتیجه، کاهش آثار زیست محیطی ناشی از مصرف بی­رویه کفش کودک باشد. لیکن باورهای اجتماعی و مسائل بهداشتی مرتبط با استفاده از این محصول از چالش­های این رویکرد است. بنابراین پژوهش حاضر، به منظور بررسی پدیده کهنگی سریع محصول در کفش کودک و ارائه راهکاری مناسب برای مقابله با این پدیده، یعنی "خدمات اشتراک­گذاری کفش کودک"، تدوین و اجرا شده است. نتایج این پژوهش نشان‌ داد که از طریق ایجاد سامانه اشتراک‌گذاری و جلب اعتماد استفاده­کنندگان در رابطه با معیارهای سلامت و بهداشت کفش کودک، می‌توان الگوی پایدارتری در رابطه با استفاده از کفش کودک ارائه داده، بازه زمانی استفاده از این محصول را تا پایان عمر فیزیکی آن (زمان طرد ضروری محصول) به حداکثر مقدار ممکن افزایش یابد.