طراحی مشارکتی؛ پیدایشگاهی برای آفرینش در طراح صنعتی

چکیده مقاله

طراحی مشارکتی رویکردی است در طراحی محصولات و خدمات که ضمن خروج فرایند طراحی از انحصار فکری طراحان و آزمایشگاه­های طراحی محصول، پای کاربران را نیز به فضای طراحی باز می­کند. هم­چنین دانش حاصل از طراحی مشارکتی، دانش ضمنی و ژرف بوده با استفاده از سایر روش­های مطالعه برای طراحی حاصل نمی­گردد. بر همین اساس، طراحی مشارکتی روشی است هم برای مطالعه و هم برای طراحی. اما علی­رغم تمام قابلیت­های مستند این روش، بکارگیری آن توسط طراحان­صنعتی در ایران فراگیر نشده است. در این پژوهش و با هدف دستیابی به دانش ضمنی در مطالعات و آفرینش­های لازم برای طراحی، طراحی یک ست رومیزی برای دانشجویان بر مبنای اصول طراحی مشارکتی موردنظر بوده است. در این فرایند چند مرحله­یی، با انتخاب و مصاحبه با گروه شرکت­کنندگان، اقدام به برگزاری کارگاه مشارکتی شد که طی آن، خواسته­های شرکت­کنندگان مستتر در سناریوهای نگاشته شده از فرایند کارت­نویسی و ساخت پرتوتایپ­ها مبنای تصمیم ­سازی برای طراحی قرار گرفت. انعکاس خواسته­ ها و نیازهای شرکت­ کنندگان در فرایند طراحی، تاییدی بر کاربردی بودن طراحی مشارکتی به عنوان روشی برای طراحان­صنعتی است. همچنین این پژوهش ثابت کرد که مشارکت کاربران در فرایند طراحی موجب ورود ایده­ها و تجربیات جدید در فرایند طراحی شده، زمینه­ساز آفرینش و ارتقای سطح طراحی محصول خواهد شد.